Database Management Systems

General

  • Course Code: 1401
  • Semester: 4th
  • Course Type: Scientific Area - Skills Development (SA-SD)
  • Course Category: Compulsory (CO)
  • Scientific Field: Data Management - Artifial Inteligence (DMAI)
  • Lectures: 4 hours/week
  • Lab teaching: 1 hours/week
  • ECTS units: 6
  • Teching and exams language: Greek, English
  • The course is offered to Erasmus students
  • Instructors: Dervos Dimitrios, Ougiaroglou Stefanos

Educational goals

The course comprises an introduction to the relational data modeling, database schema design, and data processing. It addresses all three database management system architecture levels: conceptual, logical and physical. The student acquires skills for tackling challenges relating to database content organization, integrity, and data processing efficiency in the relational database management system (RDBMS). Upon successful completion of the course, the student is able to:

  • Describe the basic properties and characteristics of the modern relational database management system
  • Transform SQL data processing tasks to relational algebra expressions and vice versa
  • Analyze the design and implementation of a database application by breaking it down into its into discrete (modular) stages: (a) data model design, incorporating as many of the (desirable) data integrity constraints as possible, (b) relational database schema design and implementation, (c) data processing, and (d) system performance improvement and documentation.
  • Realize and combine the advantages of the various components in the modern relational database system architecture
  • Quantify/assess the performance of database access plans and act to improve performance by conducting data re-organization tasks at the physical level of the RDBMS
  • Write SQL code in order to process user queries against the RDBMS, and in order to preserve the integrity of the database data content
  • Acquire data organization and indexing skills
General Skills
  • Business rules analysis and mapping to the (structured) data management and processing paradigm
  • Data modeling and data integrity constraints
  • SQL (DDL and DML) command syntax for query processing
  • Data indexing, and the RDBMS physical (internal) level
  • Hands-on (laboratory) practical skills development

Course Contents

Data Models: Conceptual, Logical, Physical, Entity-Relationship (ER) Diagrams, Extended ER (EER) Diagrams

Data Normalization: Synthesis and Decomposition, Functional Dependencies, First- (1NF), Second- (2NF), Third (3NF) Normal Forms, from 3NF to the Relational Database Schema and vice versa, Primary and Foreign Keys, Entity and Referential Data Integrity

Relational Algebra (RA), Relational Algebra vs. Relational Calculus, Basic and Composite RA Operators, RA Expressions and User Queries

Structured Query Language (SQL), ANSI/ISO SQL Standard, Relational Schema Data Integrity Constraints Materialization, the SQL CONSTRAINT Clause, Triggers, Assertions, Data Domain Check Constraints. Logical Data Independence

User Query and SQL Command Syntax Examples. Inner/Outer Joins, Division, Nested and Recursive SQL Code, SQL Views

RDBMS Server Residing Stored Routines

The Internal (Physical) Level: Data Organization andIndexing Schemes, Clustered/Sparse/Dense/Primary/Secondary Indexes, Index Keys, ISAM and B+ Trees, Index Creation/Dropping in SQL. Physical Data Independence

Teaching Methods - Evaluation

Teaching Method
  • Πρόσωπο με πρόσωπο θεωρητική διδασκαλία
  • Πρακτική εξάσκηση στο εργαστήριο
Use of ICT means
  • Χρήση Τ.Π.Ε. στη διδασκαλία
  • Χρήση εικονικής μηχανής (virtual machine) για την πρακτική εξάσκηση στον υπολογιστή
  • Χρήση βιντεοσκοπημένων διαλέξεων που διατίθενται στο διαδίκτυο
  • Διαθεσιμότητα εκπαιδευτικού υλικού μέσω CMS στο διαδίκτυο
Teaching Organization
Activity Semester workload
Lectures52
Laboratory exercises13
Preparation for laboratory exercises50
Individual study and analysis of literature65
Total 180
Students evaluation

Γλώσσα διδασκαλίας και αξιολόγησης: Ελληνικά και Αγγλικά
Ενδιάμεση εξέταση προόδου στο εργαστήριο
Τελική γραπτή εξέταση με τη χρήση ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής και με την επίλυση προβλημάτων σχετικών με τη διδακτέα/εξεταστέα ύλη τοου μαθήματος

Recommended Bibliography

Recommended Bibliography through "Eudoxus"
  1. R. Ramakrishnan, J. Gehrke, "Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων", Εκδόσεις Α. Τζιόλα & Υιοί Α.Ε., 3η Έκδοση, 2012, ISBN: 978-960-418-411-8, Κωδ. Ευδόξου: 22694245
  2. R. Elmasri, S.B. Navathe, "Θεμελιώδεις Αρχές Συστημάτων Βάσεων Δεδομένων", Εκδόσεις Δίαυλος Α.Ε., 7η Έκδοση, 2016, ISBN: 978-960-531-343-2, Κωδ. Ευδόξου: 50662846
  3. J. Hoffer, V, Ramesh, Heiki Topi, 2017. “ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ: ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ”, 11η Έκδοση, Εκδόσεις Α. Τζιόλα & Υιοί Α.Ε., ISBN 978-960-418-502-3, Κωδ. Ευδόξου: 50656016
Complementary greek bibliography
  1. J.D. Ullman, J. Widom, Βασικές Αρχές για τα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων, Εκδόσεις 'Κλειδάριθμος', Αθήνα 2008
  2. Ι. Μανωλόπουλος, Α. Παπαδόπουλος, Συστήματα Βάσεων Δεδομένων: Θεωρία και Πρακτική Εφαρμογή, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών, Αθήνα 2006
  3. T. Connolly, C. Begg, και A. Strachan, Συστήματα Βάσεων Δεδομένων: Μια πρακτική προσέγγιση στο σχεδιασμό, υλοποίηση και διεύθυνση, τόμοι Α και Β, Εκδόσεις Ίων, Αθήνα 2001
  4. Ε. Κεχρής, Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων - Νέα Αναθεωρημένη Έκδοση, Εκδόσεις Κριτική Α.Ε., 2η Έκδοση, 2015
  5. Χ. Σκουρλάς, Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών, Αθήνα 2000
  6. M. Laiho, D.A. Dervos, K. Silpio, SQL Transactions: Θεωρία και Ασκήσεις Πρακτικής Εφαρμογής, Έκδοση DBTechNet, ISBN 978-952-93-2421-7, Ανάκτηση από (30/6/2019): http://150.214.214.5/DBTechVETProd/sites/default/files/sql-transactions_handbook_gr_2014-11-12.pdf
  7. Α. Σταυρακούδης, Βλασεις Δεδομένων και SQL: Μία Πρακτική Προσέγγιση, 2η Έκδοση, Εκδόσεις Κλειδάριθμος, Αθήνα 2015
Complementary international bibliography
  1. W. Lemahieu, S. Van Den Broucke, B. Baesens, Principles of Database Management: The Practical Guide to Storing, Managing, and Analyzing Big and Small Data, Cambridge University Press, 2018
  2. T. Connolly, C. Begg, Database Systems: A Practical Approach to design, Implementation, and Management, 5th Edition, Addison Wesley, 2010
  3. R. Elmasri και S.B. Navathe, Fundamentals of Database Systems, 5th Edition, Addison-Wesley 2006
  4. R. Ramakrishnan και J. Gehrke, Database Management Systems, 3rd Edition, Mc Graw-Hill, 2002
  5. J.D. Ullman, J. Widom, A First Course in Database Systems, Prentice-Hall, 2007